Kurier Garwoliński

garwolin - Miejsc takich jak w Parysowie jest u nas więcej

dodano 2012-01-23, 11:06
Miejsc takich jak w Parysowie jest u nas więcej

Nie tak dawno TVN poruszył problem zaniedbanego cmentarza w Parysowie. Padły tam pytania o przeszłość i przyszłość macew wykorzystanych do budowy obory oraz rozkopanych grobów. Takich miejsc, które zna już tylko historia, jest w naszym powiecie dużo więcej.

Historia cmentarza w Parysowie poruszyła wielu ludzi: środowiska żydowskie, ale i wielu widzów, którzy już wyrazili swoje zdanie na forum pod reportażem "Stosunek Polaków do spuścizny żydowskiej".

Jak podaje Radio dla Ciebie, do niedawna cmentarz żydowski w Parysowie był wysypiskiem śmieci. Na stronie radia czytamy: "W czasie wojny i później groby były bezczeszczone i plądrowane przez okoliczna ludność. Chłopi szukali tam złota, kradziono nagrobki. Zebrane z cmentarza macewy można znaleźć w pobliskiej wsi. Na jednym z podwórek stoi obora zbudowana z nagrobków. Takich miejscowości jest więcej. Były tam społeczności żydowskie, pozostały kirkuty. Żydowskie nagrobki były używane jako budulec obór, dróg, murów."

REKLAMA:

Żydzi z Parysowa wywożeni byli do Treblinki, ale to nie oznacza, że nie było tu obozów pracy. Były. Pisaliśmy o tym w artykule "Tajemnice w ziemi zakopane (część III) – Wilga (wstęp)"

Nieoznakowane mogiły na terenie powiatu garwolińskiego są przede wszystkim w tych miejscach, gdzie przetrzymywano niewolników pracujących na rzecz hitlerowskich Niemiec. I nie byli to jedynie Żydzi, ale również Polacy, Rosjanie oraz Niemcy.

Stefan Siudalski uważa, że w okolicach Wilgi grobów jest naprawdę dużo: - W okolicach Wilgi są nieoznakowane groby grupy kobiet i dzieci żydowskich zamordowanych przy obozie pracy przymusowej. To prawdopodobnie teren prywatnej posesji. Jest tam wytyczony rejon przekopania ziemi. Wystarczy sprawdzić. Znajdują się tam też nieoznakowane mogiły Żydów. Wstępnie wytyczono trzy podejrzane miejsca.

Ginęli tam również żołnierze radzieccy. Zabitych i zmarłych chowano przy szpitalu polowym w Wildze w 1944 i 1945 roku. Do lasów wilżańskich wybraliśmy się razem ze Zbigniewem Węgrzynkiem, który wskazał nam miejsca, gdzie leżą zakopane szczątki radzieckich żołnierzy. Szpital polowy znajdował się na terenie dzisiejszego hotelu Las Woda. Stefan Siudalski informuje nas: - Po wojnie, jak wynika z relacji, zaplanowano przeniesienie zwłok na cmentarz w Garwolinie, ale przewieziono same głowy, a reszta ciał tam ponoć leży. [Zdjęcia miejsc zbiorowych mogił w gminie Wilga znajdują się w poniższej galerii].

Na terenie powiatu są też miejsca, w których pojmano Niemców, o czym mówi nam Stefan Siudalski: - W lesie za Ewelinem albo w lesie rębkowskim jest pochowanych 17 żołnierzy niemieckich zabitych podczas zajmowania Rębkowa przez AK w lipcu 1944 roku. Na pewno tam zginęli tylko nie wiadomo gdzie jest mogiła. Wiadomo natomiast, że zabici wcześniej zostali pochowani w lesie rębkowskim na początku Ewelina.

Z relacji pana Siudalskiego wynika, że żołnierze niemieccy byli wzięci do niewoli również w lesie za Krystyną w 1944 roku: - Jeden z nich miał przy sobie list od ojca z Auschwitz. Mój wujek ocalił temu żołnierzowi zycie - mam to opisane w artykule "Grzybobranie".

Warto przyjrzeć się bliżej historii zakopanej w ziemi garwolińskiej. Tragedie ludzi czasów II wojny światowej sięgają często naszego podwórka, tak jak w przypadku rolnika z Parysowa.

Główne zdjęcie przedstawia miejsce w gminie Wilga, gdzie rozstrzelani zostali radzieccy żołnierze.

Autor: Monika Świetlińska

Galeria [10]

Waszym zdaniem [8][DODAJ]

Redakcja serwisu "Kurier Garwoliński" nie odpowiada za żadne działania Czytelników niezgodne z prawem lub regulaminem, w szczególności za treści zamieszczone w formie komentarzy. Jednocześnie w razie konieczności zastrzega sobie prawo do ich usunięcia, jeśli uznane zostaną za niezgodne z prawem lub regulaminem, a także w sytuacji, gdy uzna to za stosowne.

cmentarze żydowskie (2012-01-24 17:01, #IP b0f9df3843) [DODAJ]
My jako katolicy dbamy o nasze cmentarze i miejsca pamięci.Dlaczego mamy dbać o cmentarze żydowskie i wykładać środki finansowe na ich utrzymanie?Żydzi to najliczniejsza i najbogatsza narodowość na świecie.Niech sami dają środki i sami niech sobie utrzymują swoje kirkuty!
To smutne (2012-01-24 15:02, #IP bd41bc2552) [DODAJ]
Pani Wójt niestety była nie przygotowana, oj źle, źle.
Szacunek ? (2012-01-24 13:39, #IP 9b41da6e62) [DODAJ]
Wujek zmarł w Niemczech i tam został pochowany.Musieliśmy zapłacić za opieke nad grobem za 25 lat-nie mamy środków aby jeżdzić i dbać o grób.Na cmentarzach polskich potomkowie zmarłych pokonują nieraz wiele kilometrów aby posprzątać. Wielu żydów zginęło w czasie wojny ale potomkowie żyją jeżeli im nie zależy na uporządkowaniu cmentarzy - to dlaczego mają robić to samorządy lokalne. A czymże się różni macewa od płyty lastrykowej na grobie katolika - płytę można położyć na drogę a macewę do muzeum ? Szanujmy pamięć i historię ale czy to działa w obydwie strony?
(2012-01-24 11:51, #IP f7d6a47fca) [DODAJ]
w Sulbinach tez jest cmentarz żydowski, bardzo zniszczony na nektórych tablicach są oznaczenia
Żydom antysemityz potrzebny jest do życia jak powietrze (2012-01-24 09:55, #IP c20b160c93) [DODAJ]
dlatego nie są zainteresowani. Gdyby byli, to dawno już by zainteresowali się miejscami spoczynku swoich bliskich.
pomyłka (2012-01-23 19:44, #IP afe68f79f8) [DODAJ]
Mylą się Państwo w kwestii wywożenia Żydów z Parysowa do Treblinki. Narodowość Żydowska była tam mniejszością. Wszyscy, którzy nie zdołali uciec z tej miejscowość zostali rozstrzelani na rynku. Każdy mieszkaniec, który przeżył te czasy na pewno to pamięta.
Kirkut (2012-01-23 19:44, #IP 2514d5c1f7) [DODAJ]
Znam osobiście ludzi z Żelechowa, którzy kontaktowali się ze środowiskami żydowskim w sprawie uporządkowania i opieki nad kirkutem w Żelechowie. Wiecie co na to Żydzi ? Nic sprawa pozostała zupełnie bez odzewu. Nawet nie odpisali na pisane do Nich listy.
(2012-01-23 17:07, #IP cb101bcbba) [DODAJ]
piękna darmowa reklama hotelu, czy może w ramach wykupionego banera???

Pozostałe wiadomości:

więcej tematów

Archiwum